Swastika nedir?

Swastika – Svastika – Gamalı Haç

 

Değişik kültürlerde, dillerde farklı isimlerle anılıyor. Biz Gamalı haç diyoruz. Diğer isimleri de verelim; Svastika, Vastika, Swastika, Swastika Güneşi, Gammadion, Tursaansydän, Gammadion cross, Cross cramponnée, Manji, Sayagata dediğimizde hep aynı şeyden bahsediyoruz.

swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Sanskritçe: स्वस्तिक şeklinde yazılıyor adı. Swastika, tarih öncesi dönemlerden kalma sembol, Naziler bu sembolü kullandı ancak icat etmediler. Svastika yüzyıllardır hatta bir kaç bin yıldır var olan bir sembol. Swastika kelimesi Sanksritçe; ‘şanslı, uğurlu nesne’ anlamına gelmektedir. Kelimeyi incelediğimizde: Su ‘İyi’ + asti ‘olmak’ + ka ‘küçültme eki’.

 

Nazi Gamalı Haçı
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Swastika Güneşi, dört ana yönü, dört rüzgârı, şimşeği,  Thor‘un çekici Mjölnir‘i, Buda’yı, İku-Turso’nun kalbi “Tursaansydän“ı ve son olarak da Nazi Partisini simgelemiştir. Hinduizm, Budizm ve Janizm dinlerinde oldukça kutsal bir semboldür. Bunları da anlatacağız. Her şey sırayla… Svastika aslında en az simgelediği şey olan Nazi’lerle en çok eşleştirilmiştir genel algıda.

Tursaansydän
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Tursaansydän sembolü.

Aynı zamanda Çin alfabesinde bir karakterdir 卐 veya bu şekilde 卍 yapılıyor.

Yunan alfabesindeki gama harfi gibi bükülmüş eşit uzunlukta kolları bulunan ve bu kolların 90 derece açıyla kırılmış olduğu bir simgedir. Şeklen açıklaması budur. Şekli tarif etmektense resimlerini verelim daha iyi anlaşılır.

Svastika ile karıştırılmaması gereken bir diğer sembol vardır ki o da Svastika’nın tersine yüzü sola bakan gamalı haç Sauwastika‘dır. Sauwastika, Hindu inanışlarına göre kötülüğü sembolize eder.

Finlandiya’da ‘Lotta Svärd’ adlı gönüllü kadın yardım kuruluşunun 1921 yılında Eric Wasström tarafından tasarlanan sembolünde swastlka ile güller birlikte kullanılmıştır.

lotta-svärd
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Eric Wasström tarafından tasarlanan Svastika içeren Lotta Svärd sembolü.

 

Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (National Sozialistische Deutsche Arbeiterpartei) veya kısa adıyla NSDAP da Swastlka ya da Hakenkreuz olarak da bilinen swastika sembolünü kullanmıştır.

Bu sembole en büyük zararı veren sanırım Nazi Partisidir. 2. Dünya Savaşı Ardından bu sembol Faşizm ile anılır oldu, insanlara Nazizmi, faşizmi, ırkçılığı çağrıştırdı. Her şey sanırım Alman arkeolog Heinrich Schliemann’ın Truva’da yaptığı kazılarda bu sembolü bulmasıyla başladı. Schliemann sembolün Hint-Avrupalı yani Aryan halkların izi olarak yorumladı. Böylece sembol Almanya ve Avrupa tarafından tanınmaya başlamış. Sonraları Alfred Rosenberg ve bir takım başka Nazi ideologları tarafından bizatihi üstün Aryan ırkının sembolü olarak sunulmuş ve kabul görmüştür. Hakenkreuz adı verilen Nazi Gamalı Haç sembolü 1920 yılından itibaren önce NSDAP bayrağına ve kol bantlarına eklendi, ardından da tüm Nazi organizasyonunun simgesi oldu. Nazi Hakenkreuz sembolü, eski Alman İmparatorluğu’nun renkleri olan kırmızı, siyah ve beyaz renkleri kullanılarak çizilmiştir.

Adolf Hitler, kendisinin yazdığı propaganda kitabı Kavgam‘da (Mein kämpf) Nazi bayrağını pek çok denemenin ardından çizdiğini ve Swastika’yı Aryan halkının zafer kavgasının” sembolü olarak kullandığını belirtmiştir.

Hakenkreuz
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

 

Swastika’nın simgesel anlamlarını biraz irdeleyelim.

Simgesel anlamda Svastika, Swastika üç farklı şekilde açıklanabilir, çünkü farklı kültürlerde farklı şeyleri simgeliyor.

Çin kültüründe ölümsüzlüğün simgesi. Sonsuzluğu ve ölümsüzlüğü simgeleyen ve dünyanın dört bölgesini betimleyen yazı karakteri olan “Fang”ın en eski biçimidir svastika.

Hindistan İndüs kültüründe “iyi şans”ın simgesi. Svastikanın kolllasının sağa doğru dönük olması durumunda Buda’nın kalbinin mühürünü simgeliyor.

Bunların dışında ezoterik mitolojide de dört temel gücü simgeliyor. Kolları sağa dönük olduğunda kötülüğü, sola dönük olduğunda da iyiliği simgeliyor.

Süslemelerde kullanılan Gamalı Haçlar

Svastika çağlar boyunca süsleme ögesi olarak kullanılmış. Çin tasarımlarında svastika süslemede kullanılmışsa simgesel olarak “on bin yıl boyunca iyi şans” anlamına geliyor. Svastika’nın tüm kolları aynı uzunlukta ise dört temel gücün eşitliğini, kolları sola dönük olanlar iyiliği, sağa dönük olanlar da kötülüğü simgeliyor. Hatta, Carl Sagan, araştırmaları sırasında eski Çin’e ait ipek bir elyazmasında bazı kuyruklu yıldızların betimlendiğini görmüş. Sagan, o kuyruklu yıldızlardan birisinde de aynı sembolü tespit ettiğini ileri sürerek, bu sembolün aslen bir kuyruklu yıldızı sembolize ettiğini ileri sürmüştür.

Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Kore ve Japon sanatlarında da çok sıkça kullanılan bir öge olmuş. Japonca’da sayagata adıyla anılıyor bu arada onu da belirteyim.

Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Hindu sanatında çok sıkça görülen, halen tüm festivallerde, tapınaklarda, kutlamalarda göze çarpan, her kadranında birer noktalı olan formu kutsal kabul edilir ki bunun adı zaten Sauvastika’dır.

Avrasya’nın ilk yerlileri ve Kuzey Amerika yerlileri sanatında bile gamalı haç simgesine rastlanmıştır.

Antik Yunan sanatında ve mimarisinde birbirine geçmiş svastikaların oldukça sık olarak kullanıldığı görülmüştür.

swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

 

Genel olarak gamalı haç bizim toplumumuzda da sadece ve sadece Nazizm ile ilişkilendiriliyor, aslen oldukça güçlü ve tarihsel bağlamda bizim oldukça içli dışlı olduğumuz bir semboldür.

Buraya bazı svastika örneklerini veriyorum;

sauwastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Ganesh, Hindistan’da halen oldukça yaygın olarak tapınılan bir tanrı. Kollarının duruş şekli tam bir sauwastika’dır.

sauwastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
Svastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
svastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter
Swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

lotta_svärd
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

Lotta Svärd sembolü olan bir yaka iğnesi.

swastika
  • Pinterest
  • Facebook
  • Twitter

 

3,673 total views, 1 views today

Author: Savaş Eroğlu

Share This Post On

Submit a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Pin It on Pinterest

Share This